Omurga Eğriliği (Skolyoz)

Normal insan omurgası ön-arka plandan bakıldığında düz şekilde görülür. Skolyoz söz konusu olduğunda ise gövde bir tarafa doğru kaymış şekilde gözlemlenebilir. Skolyoz omurganın ön arka plandaki eğiriline verilen isimdir. Skolyoz bir bulgu olup değişik nedenler ile oluşabilir;

  • Doğumsal skolyoz (Konjenital skolyoz)
  • Nöromüsküler Skolyoz ( Kas ve sinir hastalıkları sonucu gelişen skolyoz)
  • Dejeneratif Skolyoz ( Genellikle 40 yaş ve üzerinde görülen skolyoz)
  • İdiopatik skolyoz (Sebebi bilinmeyen skolyoz)
Skolyozun bulguları nelerdir?
  • Bir omuz diğerinden daha yüksekte olabilir.
  • Bir kürek kemiği (Skapula) diğerine göre daha yukarda veya daha belirgin görünebilir.
  • Kollar gövde yapışık tutulduğunda kollar ve gövde arasında kalan boşluklar asimetrik görülebilir.
  • Bir taraftaki kalça diğerine kıyasla daha yukarda ve daha belirgin görünebilir.
  • Baş gövdenin tam merkezinde görünmeyebilir.

Skolyozu bulunan hastaların büyük bir çoğunluğu “İdiopatik” ( sebebi bilinmeyen) tiptedir İdiopatik skolyoz yaşa göre 3 grupta incelenir;

  • İnfantil (0-3yaş)
  • Jüvenil ( erken glişen skolyoz. 4-11 yaş)
  • Adelösan ( ergenlik çağı, 12-18 yaş)

İnfantil çağda görülen skolyz olgularının %90’ı tedavi gerektirmeden düzelme şansına sahiptir.

Ne yapmak gereklidir;

Skolyoz teşihisi konulduğunda veya şüphe edildiğinde bu konuda deneyimi olan bir merkezde periyodik takip altına girmek gereklidir Her skolyoz için cerrahi tedavi gerekmeyebilir.

Tedaviyi etkileyen faktörler;
  • Hastanın yaşı
  • Eğrilin derecesi ve lokalizasyonu
  • Ergenlik dönemine girip girmemesi
  • Eğriliğin ilerme durumu

Takiplerde ilerleme gösteren ve/veya belli derecenin (40 derece) üzerinde tespit edilen skolyoz hastaları cerrahi tedavi için adaydır.

Sık Sorulan Sorulara Cevaplar
  • Kalsiyum eksikliği skolyoza neden olmaz.
  • Skolyoz bulaşıcı değildir.
  • Ağrı çanta taşımak skolyoza neden olmaz.
  • Duruş bozukluğu skolyoza neden olmaz.
  • Korseler Omurgayı düz yapmaz.
  • Skolyoz ve skolyoz cerrahisi normal doğumu etkilemez.
  • Günümüzde skolyoz oluşumunu engelleyecek bir yöntem malesef mevcut değildir.

 

Skolyoz; çocuk, ergen ve yetişkinlerde görülen anormal bir omurga eğriliğidir. Skolyozlu kişilerin omurgası röntgen görüntüsünde önden bakıldığında düzgün bir yapıdan ziyade S veya C harfine benzer şekilde görülür. Skolyoz oluşmasının nedeniyle ilgili bilim insanları arasında ortak bir görüş bulunmamaktadır.Fakat kadınlarda daha sık rastlandığı ve genetik materyalle bağlantılı olduğu konusunda bir görüş birliği mevcuttur. Yani ailenizde skolyoz vakası varsa sizde de olma ihtimali bulunmaktadır.

Nedenleri

Skolyoz vakalarının çoğu, nedeni bilinmeyen skolyoz anlamında olan “idiopatik skolyoz” olarak adlandırılır. İdiopatik skolyozlar, öncelikle ergen bireylerde görülür. Yetişkin skolyozu ise, çocukluk çağında başlayan ve gelişim sırasında tedavi ya da teşhis edilmeyen skolyozun ilerlemesiyle oluşur. Vaka, ergenlik dönemi boyunca uygun şekilde tedavi edilmediğinde gelişir. Yetişkin skolyozu, yaş ilerledikçe oluşan disk dejenerasyonu (bozulması) ve artrit (kireçlenme) gibi omurgadaki dejeneratif değişimlerden de kaynaklanabilir. Nöromusküler skolyoz adı verilen diğer bir türü;beyin felci, spina bifida ve kas distrofisiolan çocuklarda görülür. Nöromusküler skolyozda omurga eğriliği, omurgaya yüklenen anormal kas kuvvetlerinin bir sonucudur.

Potansiyel olarak skolyoz oluşabileceğini gösteren belirtileri dikkate almak çok önem taşımaktadır. Skolyoz tedavi edilmediğinde ilerleyebilir ve deformite ile bel ağrısına yol açabilir. Çok ciddi boyutlara ulaştığı durumlarda kalp ve akciğerler üzerinde negatif etkilere neden olabilmektedir.

Skolyoz, özellikle çocuklarda nadiren ağrı oluşturduğundan genellikle uzun süre fark edilemeyebilir. Ebeveynler skolyoz belirtilerini takip etmelidirler. Bu belirtiler genellikle 10 yaş civarında görülmeye başlar:

  • Omurganın bir yana doğru eğriliği,
  • Öne doğru eğilince bel kısmında ya da belin üst kısmında oluşan çıkıntı veya kambur,
  • Omuz eğriliği,
  • Çıkıntılı, asimetrik omuz,
  • Düzensiz bel hattı,
  • Kalçanın bir yana doğru yükselmesi.

Anterior ve Posterior Skolyoz Füzyonu

Anterior ve posterior cerrahisi genellikle şiddetli omurga eğriliklerinde veya önceki füzyon girişimlerinin başarısız olduğu durumlarda uygulanır.

Kombine Anterior (ön) ve Posterior (arka) Yaklaşımı: Spinal füzyon (kaynama) işlemi posterior yaklaşımla uygulandığında, spinal sinirleri taşımak ve omurlar arasına kemik grefti yerleştirmek mümkündür. Bu işlem bazen “posterior lumbar füzyon” olarak da adlandırılır. Günümüzde, cerrahlar füzyon tedavisinde olduğu gibi küçük metal kafesleri omurların arasına yerleştirmeye başlamışlardır. Bazı durumlarda, bu işlem hastanın karın bölgesinde bir kesik yapmadan omurganın arka kısmından da uygulanabilir.

Omurlar arasında arka kısımdan işlem yapmanın bazı sınırları bulunmaktadır. Spinal sinirler sürekli bir şekilde burada bulunur. Bu sinirler sadece hafifçe diğer tarafa hareket ettirilebilir. Bu durum cerrahın alanı görmesinisınırlar. Ayrıca implantları omurlar arasına yerleştirebilmek için gereken alan sınırlıdır. Bu nedenlerden dolayı, çoğu cerrah abdomen kısmında ayrı kesi açmakta ve anterior spinal füzyon işlemi için omurganın ön kısmında iki operasyon gerçekleştirmektedir. Posterior füzyon işlemi için ise arka kısımda bir kesi açılır. İki operasyon genellikle aynı anda yapılmaktadır. Fakat farklı günlerde ayrı ayrı olarak da yapılabilirler.

 

Cerrahi Dışı Skolyoz Tedavisi

Skolyoz bir hastalık değil açıklayıcı bir terimdir. Çoğu vakada kötüleşme görülmemektedir. Çocuklar periyodik yapılan kontrollerle takip altına alınmalıdır. Çünkü vakaların çoğunda cerrahi işlem gerektirecek durumlar gelişmemektedir. Omurga eğriliğinin kontrolü için öncelikli yöntem olarak genellikle korse, kişiye özel fizik tedavi ve egzersiz programları ve periyodik gözlem gibi cerrahi dışı tedavi yöntemleri önerilir. Eğer skolyoz eğrisi ilk gözlendiği anda çok ciddi düzeydeyse veya cerrahi dışı tedavi yöntemleri başarı sağlamadıysa cerrahi operasyon önerilebilir. Bu durumlarda, cerrahi operasyon skolyoz tedavisinde güvenilir ve yüksek etkili bir tedavi yöntemi olarak değerlendirilir. Çünkü ileri derecede skolyoz yalnız estetik görüntü bozukluğuna neden olmaz, asıl önemlisi omuriliğin deforme olup bacaklarda güç kaybına neden olabilmesi ve kısa sürede kalp akciğer sorunlarının başlamasına yol açmasıdır.

Tedaviyi etkileyen faktörler;

  • Hastanın yaşı
  • Eğrilin derecesi ve lokalizasyonu
  • Ergenlik dönemine girip girmemesi
  • Eğriliğin ilerme durumu

Takiplerde ilerleme gösteren ve/veya belli derecenin (40 derece) üzerinde tespit edilen skolyoz hastaları cerrahi tedavi için adaydır.

Sık Sorulan Sorulara Cevaplar

  • Kalsiyum eksikliği skolyoza neden olmaz.
  • Skolyoz bulaşıcı değildir.
  • Ağrı çanta taşımak skolyoza neden olmaz.
  • Duruş bozukluğu skolyoza neden olmaz.
  • Korseler Omurgayı düz yapmaz.
  • Skolyoz ve skolyoz cerrahisi normal doğumu etkilemez.
  • Günümüzde skolyoz oluşumunu engelleyecek bir yöntem malesef mevcut değildir.