Artroplasti, hastalıklı ve fonksiyonlarını kaybetmiş bir eklemin cerrahi yolla yeniden şekillendirilmesi veya oluşturulmasıyla tekrar iş görebilir hale getirilmesidir.

Bu amaçla yapılan artroplasti cerrahi tipleri şu şekildedir:

  • Rezeksiyon artroplastisi: Hastalıklı eklem yüzü yada yüzleri çıkarılır. Sarsak eklem pozisyonunda bırakılır. Örneğin Girdlestone ameliyatında kalça ekleminde Femur başı çıkarılır ve kapsülün iyileşmesiyle aksayarak ta olsa yürüme sağlanabilir. Yada Keller ameliyatında Halluks Valgus yada Halluks Rigidusta birinci falanksın proksimali çıkarılır.
  • İnterpozisyon artroplastisi: Rezeksiyonla birlikte eklem yüzleri arasına yumuşak bir doku getirilir. Örneğin El bileği kemiklerinden lunatumun avasküler nekrozunda hastalıklı kemik çıkarılır  ve yerine palmaris longus tendonu yumak yapılıp yerleştirilir.
  • Parsiyel endoprotez artroplastisi: Eklemin bir tarafı vücut içerisinde sürekli kalacak şekilde, eklem anatomi ve biyomekaniğine uygun malzemelerden yapılmış endoprotezle değiştirilir. Örneğin yaşlı hastaların Kalça kırıklarında femur üst ucunda kırılan kısım çıkarılır. Bunun yerine Femurun medullasına çimento ile veya çimentosuz protez kısmı yerleştirilir. Aynen femur başı büyüklüğündeki sferik kısmı Kalça eklemine redükte edilir. Böylece yeni oluşturulan eklem üstte kemik asetabulum altta protezli femur başı arasında iş görmeye devam eder.
  • Total endoprotez artroplastisi:Hastalıklı deforme olmuş eklemin her iki tarafı da değiştirilir. Örneğin Kalça eklemi artrozlarında femur başı çıkarılır. Asetabulum tarafı derinleştirilir ve buraya asetabuler parça yerleştirilir. Daha sonra femura femoral parça takılır. Femur protez başı asetabuler yuva içine redükte edilir ve Total endoprotezli eklem meydana getirilmiş olur. Bu şekilde total endoprotezler en çok Kalça ve diz ekleminde uygulanmaktadır. Ancak Omuz, dirsek, ayak bileği ve elde de total protezler yapılmaktadır. Ayrıca son yıllarda intervertebral disk protezleri uygulanmaya başlamıştır.

Kinematik total diz protezine ihtiyacı olup olmadığını hasta nasıl anlayabilir?

Bunu anlamak için, hasta kendisine Oxford diz skor testini uygulayabilir.
Bu test ile günlük yaşam işlevlerinde diz sorunu nedeni ile yaşadığı zorlukları puanlanır.
Oxford testi sonucunda toplam 48 puan üzerinden 25 veya daha az puan elde ediliyorsa, hasta diz protezinden fayda görecektir.

Oxford diz skor testine aşağıdaki linkten ulaşabilir ve kendinize uygulayabilirsiniz.

Oxford Diz Skor Testi
 
Ayak bileği protezi
Dirsek protezi
Diz protezi
Kalça protezi
Omuz protezi
Parsiyel diz protezi(Unikondiler diz protezi)
Ters omuz protezi
Total diz protezi revizyonu
Total kalça protezi revizyonu