Akut ya da kronik bel ağrısı, yetişkin kişilerin %80’inden fazlasının hayatlarının bir döneminde görülen yaygın bir yakınmadır. Bel ağrısı, çeşitli hastalık ya da bozukluklar nedeniyle oluşabilmektedir.

Omurganın bel kısmı, vücut ağırlığını desteklemekten sorumludur ve bu nedenle bel bölgesindeki omurlar boyun ve göğüs omurlarından daha büyüktürler. Geniş ve güçlü bel kasları bu kısımda omurgaya bağlanmaktadır.

Bel ağrısının yaygın nedenleri arasında kas, ligaman (bağ) ya da disk yaralanmaları, disk veya faset eklemlerinde dejenerasyon ya da sinirlerin geçtiği kanalı daraltarak sinir sıkışmasına neden olan durumlar bulunmaktadır.

Bel bölgesi problemlerini en az seviyeye indirmek için günlük uygun fiziksel aktivite yapmak; esnekliği, düzgün duruşu ve vücut mekaniklerini korumak; sigara kullanmamak ve genel vücut sağlığına dikkat etmek gerekmektedir.

 

Bel Fıtığı İçin Uygulanan Cerrahi Tedaviler

Ağrı kesici ve kas gevşetici ilaç tedavilerinden, fizik tedavi yöntemlerinden veya spinal enjeksiyon gibi girişimsel ağrı tedavilerinden fayda görmeyen bel ve bacak ağrılarında cerrahi tedavi ağrıyı azaltmada etkili olabilmektedir. Hastanın operasyondan sonra tamamen iyileşmesi birkaç ay alabilir. Nörolojik muayenede ilerleyici kayıp bulguları olan hastalara en kısa sürede cerrahi tedavi uygulanması gerekir.

Bel fıtığı için uygulanan cerrahi yöntemler:

Diskektomi: Fıtıklaşmış disk veya kemik çıkıntısının omurga sinir kökü üzerinde oluşturduğu baskıyı azaltmak için en çok kullanılan tedavi yöntemidir. Bu işlem esnasında;baskıyı azaltmak için, küçük bir kemik parçası çıkarılır.

Foraminotomi: Spinal sinirin omurga kanalından çıktığı yerin cerrahi operasyonla genişletilmesi işlemidir. Dışarıya doğru büyüyen diskler ya da eklemlerin yaş ile birlikte kireçlenmesi ile spinal sinirin çıktığı alanın daralmasına neden olur. Bu durum sinir üzerine baskı yaparak bacakta ağrı, uyuşukluk ve güçsüzlük meydana getirir. Sinir üzerindeki küçük kemik parçaları çıkarılarak sinir üzerindeki baskı azaltılmış olur.

İntradiskal Elektrotermal Terapi(IDET): Ağrı tedavisinde termal (ısı) enerjisinin kullanılmasıdır. Özel bir iğne türü, kateter yardımıyla disk içine sokulur ve 20 dakika kadar yüksek ısıyla ısıtılır. Isı diskte büzüşme ve diskin duvarında sıkılaşma yapar, diskten olan çıkıntıyı azaltarak spinal sinirin sıkışmasını azaltır.

Nükleoplasti: Hafifçe fıtıklaşmış disk veya bel ağrısı olan hastaların tedavisinde radyofrekans enerjisi kullanılarak uygulanan bir yöntemdir. Röntgen görüntülemesi eşliğinde, disk içinde bulunan materyal özel bir iğne yardımıyla çıkartılır. Doku ısınarak küçülür ve disk duvarı kapanır. Çıkarılması gereken disk materyali miktarına bağlı olarak birkaç kanal açılır.

Radyofrekans ile yakma:Elektrik uyarıları kullanılarak sinir iletimini (ağrı sinyallerinin iletimi dahil) 6 ila 12 ay süreyle durdurmak için uygulanan bir işlemdir. Röntgen görüntüleme yöntemi kullanılarak, etkilenen bölgedeki sinir dokusunun içine özel bir iğne sokulur. İğne ucunu çevreleyen doku 90 ila 120 saniye süre ile ısıtılarak, ağrıyı taşıyan bu sinirler noktasal bir şekilde tahrip olur, böylece ağrı hissi azalır. (Bu yakılan sinirler duysal sinirlerdir. Hareket ve kas gücü ile ilgisi olmayıp, ağrıyı ileten sinirlerdir).

Spinal Füzyon:Omurgayı güçlendirmekte ağrıya neden olan hareketleri azaltmak amacıyla uygulanır. İki ya da daha çok omur ve komşu omurlar kemik greftleri veya vida ile sabitlenen metal çubuklar aracılığıyla birleştirilir. Spinal füzyon, omurgada esneklik kaybı oluşturabilir. Kemik greftlerin gelişip omurları birleştirmesi için uzun bir iyileşme süresi gerektirmektedir.

Spinal Laminektomi: Spinal dekompresyon da denilen spinal laminektomi, omurga kanal boyutunu artırmak için laminanın (genellikle iki taraftan) çıkartılarak omurilik ve sinir köklerindeki baskının azaltılması işlemidir.

Rizotomi: Omurga sinir köklerinin duysal sinir lifleri kesilerek sinir iletiminin ve ağrılı bölgedeki tüm duyuların bloke edilmesi işlemidir.

Kordotomi:Ağrısinyallerinin beyine ulaşmasını engellemek amacıyla, omurganın bir ya da her iki tarafındaki sinir lifi demetlerinin kesilmesi işlemidir.

DREZ Operasyonu:Ağrı iletimini sağlayan spinal nöronların cerrahi bir işlemle tahrip edilmesi işlemidir.

 

Lumbar Disk Protezi Ameliyatı (Bel Bölgesi Disk Protezi)

Lumbar disk protezi, diğer tip eklem protezlerine (kalça ve diz protezleri gibi) benzer bir işlemdir. Hasarlı eklem çıkarılarak yerine metal ve plastik implant yerleştirilir. Omurganın lumbar kısmında amaç; hasarlı, ağrılı diskin metal ya da plastik implantla değiştirilmesidir. İmplant normal bir disk gibi hareket edecek şekilde tasarlanmıştır.

Lumbar disk protezinin spinal füzyon işlemine göre teorik olarak avantajı, değiştirilen diskin hasarlı bölgede hareketi sağlaması ve stresi komşu seviyelere aktarmamasıdır. Amaç, spinal füzyonla aynı derecede ağrı hafiflemesi fakat komplikasyonların engellenmesi ve hareket ile esnekliğin korunmasıdır.